Орыс тілі мен әдебиеті

 

      Кафедра меңгерушісі

     Қалдыкөзова Сандуғаш Еркімбекқызы

     Педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент

 

 

    

 

 

    


    

 Мекенжайы: 160018, Қазақстан Республикасы, Шымкент қаласы, Тәжібаев көшесі, 2, №8 ғимарат, М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті, Филология факультеті, «Орыс тілі мен әдебиеті»  кафедрасы, 206 кабинет.

Телефон:  87773294373, 87016573411

E-mail  жауапты: Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс. 
♦ Профессор-оқытушылар құрамы

 «Филологияны зерттеу мен оқытудағы әлемдік және ұлттық тенденциялар-3»

Халықаралық Қысқы мектеп-2024


           2024 жылдың 19 ақпанында профессор Әлия Елеусізқызы Құлымбетованы еске алуға арналған «Филологияны зерттеу мен оқытудағы әлемдік және ұлттық тенденциялар -3» атты Халықаралық Қысқы мектеп-2024 өз жұмысын бастады.
     Қысқы мектептің ашылуында филология ғылымдарының кандидаты, доцент, М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінің филология факультетінің деканы Ыбырайым Әзімхан ОразбайұлыМ.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінің профессоры, филология ғылымдарының докторы Тілеубердиев Болат Мақұлбекұлы, М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінің орыс тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі, п.ғ.к., доцент Қалдықөзова Сандуғаш Еркімбекқызы, Украина Ұлттық педагогикалық ғылымдар академиясының Педагогика институты мен Украина Ұлттық педагогикалық ғылымдар академиясының Г.С. Костюк атындағы психология институтының аға ғылыми қызметкері, психология ғылымдарының PhD докторы Чудакова Вера ПетровнаЗагреб университетінің орыс әдебиеті кафедрасының профессоры (Хорватия) Жасмина Войводич, Грейфсвальд университетінің Славянтану институтының Украина мәдениеттану  кафедрасының PhD докторы (Германия) Мартин Хенцельманн, Ташкент мемлекеттік заң университетінің өзбек тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі, философия ғылымдарының докторы (PhD), доцент Нодир Нормуродұлы Рамазанов, Грейфсвальд университетінің Славянтану институтының Украина мәдениеттану кафедрасының PhD докторы (Германия) Гжегож Лисек, Г.Р.Державин атындағы Тамбов  мемлекеттік университетінің филология және журналистика факультетінің «Русист» ғылыми-білім беру орталығының жетекшісі, филология ғылымдарының докторы, орыс тілі кафедрасының профессоры Антонина Семёновна Щербак құттықтау сөздерін сөйледі.
         Қысқы мектептің құрметті қонақтары филология ғылымдарының докторы, Өзбекстан мемлекеттік әлем тілдері университетінің орыс тілі және оқыту әдістемесі кафедрасының профессоры Кулмаматов Дусмамат Саттарұлы,  Шыршық мемлекеттік педагогикалық университетінің орыс тілі мен әдебиеті кафедрасының доценті, PhD докторы Экабсонс Александра Валерьевна, Шыршық мемлекеттік педагогикалық университетінің орыс тілі мен әдебиеті кафедрасының доценті, PhD докторы Кененбаев Еркін Тойлыбайұлы, Өзбек мемлекеттік әлем тілдері университеті қазіргі орыс тілі кафедрасының доценті, PhD докторы Джусупова Айгуль Талиббаевна,  логосурдология қызметін дамыту Бағдарламасының авторы, психология және педагогика магистрі, жоғары санатты логопед Юнусова Гульнара Рахимджановна, Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі, М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті колледжінің орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Ниязова Айнеш Қамбарқызы болды. 
      Қысқы мектепте отандық және шетелдік университеттер мен ғылыми орталықтардың жетекші профессорлары қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде мәдениетаралық коммуникация және мектеп пен университетте орыс тілі мен әдебиетін оқыту әдістемесі саласындағы тың идеяларын ұсынады. 
      «Филологияны зерттеу мен оқытудағы әлемдік және ұлттық тенденциялар-3» Қысқы мектеп-2024 модераторлары – Қалдықөзова Сандуғаш Еркімбекқызы, п.ғ.к., доцент, М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінің орыс тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі және М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінің орыс тілі мен әдебиеті кафедрасының аға оқытушысы Баймырзаева Қарлығаш Бексейітқызы.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 

Назарбаев Зияткерлік мектебіндегі педагогикалық практика


     «Орыс тілі мен әдебиеті» мамандығының 4 курс студенттері қазір Назарбаев Зияткерлік мектебінде педагогикалық тәжірибеден өтуде. Практика жетекшілері Елубаева Л.С., Қалдыгозова. С.Е.        

   4 курс студенті Мұратбекова Сабина «Евгений Онегин романының бас кейіпкер бейнесі» тақырыбында 10 L сыныбында әдебиет сабағын өткізді. Сабақ жүргізу барысында оқу жүйесінде сәнге айналған ойын технологиясын қолданды.

    Эдьютейнмент – қазіргі техникалық және дидактикалық оқыту құралдарының жиынтығы ретінде қарастырылатын заманауи білім беру технологиясы.

   Бұл оқыту технологиясы қосымша нұсқа ретінде, заманауи техникалық және дидактикалық оқыту құралдарынан жаңа білім алудың қызықты тәсілі, сонымен қатар барлық жастағы адамдарды нақты және жылдам нәтижеге жетуге үйрететін қолжетімді әдіс болып табылады.

 
 
 
 
 
Орыс тілі мен әдебиеті кафедрасы туралы жалпы мәліметтер

       Орыс тілі мен әдебиеті кафедрасы  1979 жылы құрылған Дербес құрылымдық бөлімше ретінде Қазақ химимя-технологиялық  институтнының шет тілдері кафедрасынан бөлініп шықты. Осы жылдар ішінде кафедра меңгерушісі ретінде Құлымбетова А.Е., доценттер Ахметжанова Г.А., Кулбаева Ф.Т. , Таукеев С.У., Елибаева Р.Д., Мамадьяров С.А. Еримбетова А.Т., Жұмағұлова Ж.Ж., Қалдыкөзова С.Е. ерен еңбек сіңірді. 

     Филология ғылымдарының докторы, профессор Құлымбетова Әлия Елеусізқызы 1980–1986, 1996-2002 жж., 2009-2011 жылдары кафедраны баскарды. 1973-1976 жылдары В.И. Ульянов Ленин атындағы Қазан мемелекеттік университетінің аспиранты бола жүріп, кандидаттық диссертациясын сәтті қорғады. 1994 жылы докторлық диссертациясын қорғады. 

      Профессор Құлымбетова Әлия Елеусізқызы көркем шығарманың мазмұны мен формасының төрт деңгейлі жүйесінің төл концепциясының авторы бола отырып, эпос, лирика және драматургияны жүйелі талдау бойынша қазақ ғылыми мектебін көрсетті. Адал еңбегі үшін алғыс, сыйлықтармен, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Құрмет грамотасымен, «Қазақстан Ресубликасы ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгілерімен және «ҚР білім беру ісінің  құрметті қызметкері» төсбелгілерімен мараатталған. Құлымбетова Әлия Елеусізқызының  жетекшілігімен  кафедраның оқу-әдістемелік және ғылыми –зерттеу жұмыстары табысты жүргізілді.  

       Филология ғылымдарының кандидаты, доцент Ахметжанова Гулмира Ануашқызы 1975 жылы Қыздар педагогикалық институтын бітірген, 1979-1980 жылдары Орыс тілі мен әдебиеті кафедрасы  меңгерушісінің міндетін атқарушы болды. 2007 жылы Гулмира Ануашқызы «Соматикалық фразеологизмдер тілдік сананың ұлттық –мәдени ерекшелігінің көрінісі ретінде» атты кандидаттық диссертациясын қорғады. 

       Елібаева Раушан Дүйсенқызы. Г.Р. Державин атындағы (Ресей), Тамбов университетінің түлегі.  1991 жылы «Орысша –қазақша сөздіктердегі префиксті етістіктердің лексикографиялық дизайны» атты кандидаттық диссертациясын сәтті қорғады. 1992-1998 жылдары  орыс  тілі  мен әдебиеті кафедрасын басқарды, ол да бұрынғы жетекшілер сияқты кафедраның дәстүрін сақтап, көбейтті. 

    Кулбаева Феруза Тасболатқызы 1980 жылы КСРО ҒА да аспирантураның күндізгі бөлімін бітіріп, орыс тілін оқыту әдістемесі бойынша кандидаттық диссертациясын қорғады. 

      2005-2007 жылдары «Орыс тілі мен әдебиеті» кафедоасының меңгерушісі қызметін ф.ғ.к., доцент Тәукеев Серік Омаралыұлы атқарды. Ол Н.Гоголь атындағы Нежн мемелекеттік педагогикалық институтының түлегі, Т. Щевченко атындағы Киев мемелекеттік университетінде кандидаттық диссертациясын қорғады.

        2015-2016 жылдары кафедраны ф.ғ.к., доцент Людмила Константиновна Яковенко басқарды, ол 2007  жылы «Кәсіби қарым-қатынастың сөйлеу мәдениеті» атты кандидаттық диссертациясын қорғады.

         2016-2021 жылдар аралығында кафедраны п.ғ.к.  Жұмағұлова Жадыра Жұматайқызы басқарды. Ол Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің «Жоғарғы оқу орнының үздік оқытушысы» грантының иегері (2018ж.),  «Болашақ» халықаралық стипендиясының иегері (2023).

      2021 жылдан бүгінгі күнге дейін кафедра меңгерңшісі қызметін педагогика ғылымдарының кандидаты Қалдыкөзова Сандуғаш Еркінбекқызы атқаруда, ол Ясауи атындағы ХҚТУ түлегі,  2003  жылы «Қазақ мектебінің 5-6 сынып оқушыларына орыс тілінің емлесін оқыту («Түбірдің тексерілген екпінсіз дыбыстарының жазылуы»  материалы негізінде) кандидаттық диссертациясын қорғады. «Болашақ» халықаралық стипендиясының иегері (2023). Адал еңбегі үшін «М.Әуезов атындағы ОҚМУ-ға 70жыл» құрмет белгісімен. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Құрмет грамоталарымен марапатталған.

       Осы жылдар ішінде кафедрада қазіргі лингвистикалық және әдіснамалық ғылымдардың дамуына зор үлес қосқан лингвист ғалымдар мен әдіскерлер, профессорлар мен доценнтер қатарлас қызмет атқарды: ф.ғ.к. Авдонин В.В., ф.ғк. Даркулова К.Н., ф.ғ.к. Баймусаева Б.Ш. ф.ғ.к. Ниетбайтегі  Қ.А., аға оқытушы Дробязко Н.В., ф.ғ.к. Миятбекова З.У. п.ғ.д., профессор Джылкышиева М.С., PhD  Шакенова М.Т., ф.ғ.к. Джунисова А.А., п.ғ.к. Амандыкова С.Х.

      Ф.ғ.к. Миятбекова Зилиха Өсмаханбетқызы Черкассы мемлекеттік педагогикалық институтының  түлегі (Украина), 2001 жылы «Орыс және қазақ тілдерінде терминативтерді белгілеу әдістемесі» атты кандидаттық диссертациясын сәтті қорғады. 

       М.Әуезов атындағы ОҚМУ түлегі Джунисова Айнура Әбдіәшімқызы 2009  жылы «В.Шукшиннің ХХ ғасырдың 60-70 жылдарындағы шағын проза жүйесіндегі әдіс пен жанр» атты диссертациясын қорғады. 2012 жылдан 2023 жылға дейін деканның ғылыми–зерртеу және инновациялар жөніндегі орынбасары қызметін атқарды,  «Болашақ» халықаралық стипендиясының иегері (2023). 

     Шәкенова Майгүл Төлегенқызы С. Торайғыров атындағы Павлодар мемелекеттік университетінің түлегі. 2005 жылы  «ворт-, вер-, вюрт- түбірлері бар бастапқы сөздердің когнитивтің –номинативті әлеуетін синхронды-диахрондық тұрғыдан жүзеге асыру» атты кандидаттық диссертациясын сәтті қорғады. «Филология: орыс тілі», «Орыс тілі мен әдебиеті» бакалавриат бағдарламалары, «Филология: орыс тілі», «Орыс филологиясы», «Медиалингвистика» магистратура бағдарламалары бойынша білім беру бағдарламаларының негізгі әзірлеушісі. М.Т. Шакенованың жетекшілігімен кафедра студенттері жыл сайын халықаралық және республикалық конференциялар мен олимпиадаларда жүлделі орындарды иеленіп келеді. 2022 жылы «Болашақ» халықаралық стипендиясының иегері атанды. Ол АР19679821 «Қазақстанның ақпараттық кеңістігінде медиа  манипуляцияны тану және медиасауаттылықты ілгерілеті әдістемесін әзірлеу» жобасының жетекшісі. «Қазақстан Республикасы білім беру ісінің құрметті қызметкері» төсбелгісімен марапатталған (2013). 

       2021 жылдан бастап «Орыс тілі мен әдебиеті» кафедасында п.ғ.д. Джилкышиева Майра  Сейтжаппаркызы  профессор қызметін атқаруда, Қазақстан педагогикалық ғылымдар академиясының корреспондент мүшесі, Ресей жаратылыстану ғылымдары академиясының профессоры. Ол Қазақ мемелекеттік университетінің түлегі  (1982),   1994 жылы «Қазақ студенттеріне орыс етістігінің дыбыстық түрлерін үйрету» атты кандидаттық диссертациясын, 2015 жылы «Қазақстан жоғары оқу орындарында педагогикалық мамандық студенттеріне азаматтық-патриоттық тәрбие берудің ғылыми –педагогикалық негіздері» атты докторлық диссертацияын қорғады. Білім саласына сіңірген еңбегі үшін «Қазақстан Республикасының білім беру ісінің құрметті қызметкері» атағы, «Ы. Алтынсарин» құрмет белгісімен, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің, Қазақстан педагогикалық ғылымдар академиясының  Құрмет грамоталарымен мараппаталған. «Ресей, ТМД және таяу шетел ғалымдары» энциклопедиясының қатысушысы, «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» мемелекеттік грантының иегері. 

       2020 жылдан бастап «Орыс тілі мен әдебиеті» кафедрасында филология ғылымдарының кандидаты, доцент Амандықова Сауле Хамзеқызы қызмет етуде. Ол Шымкент мемлекеттік педагогикалық институтының түлегі. Абылай хан атындағы ХҚҚМУ де «Қос тілділердің қазақ тіліндегі лексико-семантикалық интеренференциясы» (қозғалыс етістіктері регізінде) атты кандидаттық диссертациясын қорғады. Адал еңбегі үшін «Құрмет» медалімен марапатталды.

        2019 жылдан  бастап кафедрада ОҚМУ түлегі, филология ғылымдарының кандидаты Абитиярова Айгүл Абитиярқызы қызмет етіп келеді. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ–де «Сөзсаптау үдерісіндегі жиберілетін қателер» атты кандидаттық диссертациясын қорғады. Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігінің  25  жылдығына арналған Қазақстан Республикасының «Qurmet-AB» медалімен (2016ж.), Қазақстан Республикасы Білім жәе ғылым минмистрлігінің Құрмет грамотасымен (2017ж.) марапатталған.

      Көптеген жылдар бойы аға оқытушылар Баймұрзаева Қ.Б., Керимжанова А.С., Бахтибаева Ф.А., Айтпенбетова Г.А., Сералиева А.Е., Саматаева Қ.Б., Бекназарова Р.Қ., Исабаева Г.Н., Ерметова Р.Е., Примкулова А.А., Кысмуратова Ж.Т., Абдугаппарова Р.М., Адырбекова Н.А., Калбаева А.Т., Рысбаева М.Қ. жемісті еңбек етіп келеді. 

       Кафедра ТМД елдерінің (Ресей, Өзбекістан, Қырғызстан) алыс шет елдердің (Ұлыбритания, Германия, Оңтүстік Корея, Түркия) жетекші ғылыми және білім беру орталықтарымен тығыз халықаралық байланыста. Кафедра оқытушылары шетелдік жоғары оқу орындарында ғылыми тағлымдамадан өтуде. Олар халықаралық конференцияларға, халықаралық жобаларға және Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің жобаларына белсенді қатысады. Олар әртүрлі байқаулардың, сондай ақ Шымкент және Қазақстан Республикасының басқа да қалаларындағы оқушыларға арналған олимпиадалардың қазылар алқасының құрамына тұрақты қатысады.

    Мектеп оқушыларының ғылыми жобаларының жетекшілері ретінде әрекет етуде. Кафедра Шымкент қаласы мен Түркістан облысының мектептерінде көптеген жұмыстар атқаруда, олармен өзара ынтымақтастық туралы келісімдер жасалған. Кафедра студенттердің академиялық ұтқырлығын дамытуда үлкен жетістіктерге жетті. 

        М.Әуезов атындағы ОҚМУ Филология факультетінің «Орыс тілі мен әдебиеті» кафедрасы ББ 6В01720 – «Орыс тілі мен әдебиеті», ББ 6В02311 – «Филология: орыс тілі» және магистратураның  ББ 7М02311 – «Филология: орыс тілі», ББ 7М02309 - «Орыс филологиясы»,  ББ 7М02088  - «Медиалингвистика және редакциялық жұмыс» білім беру бағдарламалары бойынша түлекетерді дайындап шығарады. 2021 жылдың қыркүйегінен бастап ББ 6В01720 – «Орыс тілі мен әдебиеті» мамандығының студенттері дуальді нысанда білім алуда.

        Кафедрада түрлі қоғамдық-тәрбие жұмыстары жүргізіледі. Студенттер мен магистранттар факультеттің, сонымен қатар университеттің ғылыми жұмысына және қоғамдық өміріне белсене қатысады.              

       Орыс тілі мен әдебиеті кафедрасының қызметкерлері еліміздегі белгілі филолог ғалымдар, қазіргі теориялық және қолданбалы филология жағдайында Қазақстандағы салалық ғылымның дамуын айқындайтын лингвистикалық және әдеби мектептерді құрушылар.

          Кафедра түлектері еліміздің барлық аймақтарында және шет елдерде еңбек етеді. Кафедра көптеген оқу орындарымен байланыс жасайды, бұл оқу мен ғылым жаңалықтарын біліп отыру үшін өте тиімді болып табылады.Университетті бітірген жас мамандардың орта мектептерде, бұқаралық ақпарат бөлімінде, редакциялар және баспаларда, теледидар мен радио хабарламаларында сұранысқа ие болуын кафедра жоғары жетістік деп санайды. 


  

   


 Білім беретін бағдарламалар

Қазіргі кезеңде кафедра екі мамандық бойынша мамандар дайындайды:

6В01720 – «Орыс тілі және әдебиеті»

6В02311 – «Филология: орыс тілі»

және келесі мамандықтар бойынша магистрлер дайындайды:

7М02311 – «Филология: орыс тілі»

7М02309 - «Орыс филологиясы»

7М02088 – «Медиалингвистика және редакциялық жұмыс»



Оқытушы-профессорлар құрамы

Кафедрада 30 оқытушы жұмыс істейді, олардың  ішінде 1ғылым докторы, 15  ғылым кандидаттары,оның 9-ы магистрлер. 

 

 

 Кафедраның ғылыми өмірі

           Кафедра ТМД елдерінің (Ресей, Украина, Беларусь, Өзбекстан) және шет елдердің (АҚШ, Ұлыбритания, Германия, Польша, Эстония, Жапония, Түркия, Италия, Голландия, Финляндия, Германия) жетекші ғылыми және білім беру орталықтарымен халықаралық тығыз байланыста. Испания, Израиль, Швейцария, Болгария). Кафедра оқытушылары шетелдік жоғары оқу орындарында ғылыми тағылымдамадан өтуде. Кафедрада визит-профессорлық институты дамыған: жыл сайын әлемнің жетекші ғалым-филологтары (Т.Б. Радбиль, В.П. Синячкин, А.И. Куляпин және т.б.) дәріс оқуға келеді.